Vergunningsvrij bouwen
Vergunningsvrij bouwen is bouwen zonder aanvraag vooraf, waarbij het bouwwerk aan zowel de technische als de ruimtelijke voorwaarden voldoet en de overige regels gewoon blijven gelden.
Het woord belooft meer vrijheid dan het geeft. Vergunningsvrij betekent alleen dat de gemeente het plan niet vooraf toetst; het betekent niet dat er geen regels zijn. De eisen aan constructie, brandveiligheid, ventilatie en isolatie uit het Besluit bouwwerken leefomgeving blijven onverkort gelden, en het burenrecht ook.
De toets zelf heeft twee sporen die naast elkaar staan. Het technische spoor is artikel 2.25 van dat besluit (2024): op de grond, ten hoogste 5 meter hoog, geen verblijfsgebied op een tweede bouwlaag of hoger, geen dakterras of balkon, geen hoofdgebouw. Het ruimtelijke spoor is de bruidsschat in het tijdelijke deel van het omgevingsplan (2024), die de plek en de oppervlakte regelt via het achtererfgebied en het bebouwingsgebied.
Valt een plan door een van beide sporen, dan is het hele plan vergunningplichtig. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht vervalt de vrijstelling bovendien grotendeels, ongeacht de maat.
Veelgestelde vragen
Betekent vergunningsvrij dat er geen regels gelden?
Nee. Het betekent dat er geen toets vooraf is. De technische eisen blijven gelden, en als achteraf blijkt dat er niet aan is voldaan, ligt dat bij u. Dat is de reden dat ook bij een vergunningsvrij plan een berekening en een tekening op hun plaats zijn.
Geldt de vrijstelling ook bij een monument?
Bij een rijksmonument en bij een gemeentelijk monument niet. In een beschermd stads- of dorpsgezicht vervalt zij grotendeels. In allebei de gevallen begint het traject met de gemeente en niet met een ontwerp.
Kan ik vergunningsvrij bouwen laten bevestigen?
U kunt de gemeente om een beoordeling vragen. Dat kost doorlooptijd, maar u krijgt een schriftelijk antwoord, en dat is bij een verkoop of bij een geschil met de buren meer waard dan een aanname.